Zwarte Ruud

Op de Kasteelplaats ben ik geboren, in het huis rechts over de brug
Mijn vader liep toen plompverloren over de deel heen en terug
Juffrouw Spruit moest mij verlossen, uit de buik van moeder Lien
Mijn vader ging haar betalen, dus... kwam er geen broer of zus nadien

Zwarte Ruud van 't Kasteel
Ruud Frederiks, geboren op 11-12-1930 in Druten op de Kasteelplaats. Over de naam werd toen niet moeilijk gedaan, je werd gewoon naar de beide opa's vernoemd. De opa van vaderskant heette Rudolf en de opa van moeders kant heette Jan, dus werd het "Rudolf Jan". Er waren meer Frederiksen die Ruud heetten. Hoe hou je nu al die "Ruten" uit elkaar? Daar hadden ze in Druten geen moeite mee, je kreeg gewoon een scheldnaam of een bijnaam. Een broer van de vader van Ruud, die ook Ruud heette, noemden ze de "lange Ruud". Een neef van Ruud had de naam: "Ruud van de Kattenburg", maar ook wel "Ruud van Mien". Een andere neef noemde men: "Ruud van Hent den Hoed", of "Ruud van Sans", later werd het de "Rooie Ruud" en zo heet hij nog steeds in Druten. Ruud noemden ze eerst: "Ruudje van Thijs en Lien". Als kleuter was Ruudje spierwit, maar het duurde niet lang of zijn haar begon te verkleuren naar zwart. Vanaf dat moment kreeg hij een andere naam: "Zwarte Ruud" en niet veel later werd het: "De Zwarte Ruud van het Kasteel". Die naam heeft hij de rest van zijn leven gehouden, d.w.z. in Druten. Als je Ruud nu ziet, mag je hem wel weer Ruudje van Thijs en Lien gaan noemen, want inmiddels is deze 75 jarige oud Drutenaar weer net zo wit als direct na zijn geboorte. En ook ...wat kaler.

Ruud is met pensioen. Hij schrijft. Boeken, gedichten, en zoo meer. Leest u mee?

Nostalgie nor Druute
Adde wa ouwer wordt, dan goade ok wa meer noa veinzen over vruugger. Zo veins ik voak terug aon Druute woar ik gebore ben. Druute ....wa is eggeluk Druute?
Nou zulle ze mijn in Oafere, Pufluk, Boven.. en Beneëeind wel een unnen opschepper veine, mar ik vein Druute toch alted nog ut moiste durp van Maos en Waol.
Ik wil ut nog aenders zegge: Druute is zelfs ut Haagje van Maos en Waol.
Ja ik wit wel, ze noemden ons ‘Kwartjes here van Druute’. Mar da zegt genoeg, ze beduulde daor mee da we net wa meer ware dan de aendere.
En da we wa meer ware, kum umda we zoveul verscheiëne dingen en eigenaordige miense in Druute ha’n.
As ik aon Druute denk, dan zie’k de Waol vur me met de kribbe en de strang. Mar ok d’n Appelendam, de Jodendam, de Kamerse bogurt, de Singel en de Grune dijk.
De Grune dijk..., ak daoar aon denk dan mok wer lache. Ik heb wellus gehurd dè aon de Grune dijk meer keinder gemakt werre dan dood geslage.
Druute, was ook de schipswêrf, de leerlooierij, de paennefabriek, de tabaksstrieperij en de steenfabrieke, waor de miense zich toen verrek moesse wêrke vur een hongerloontje.
Ak ik de ogen dicht haaw, dan zie’k de lijndeboom vur me, mê daor rondum de zitbank en op de achtergrond ut Heilig hartbild.
De processie die dur Druute trok en waor ik nie veul van begreep.
En ak ik de oge nog wa langer dicht haaw, dan ruk ok nog de koeiestront in het café van Stet vaen Os, es daor onder de Leste Mert nog ekkes d’n haendel wer beklonke met unnen aawe klaore.

Mar Druute was nog vul en vul meer.
Druute was ut winkeltje van Mieneke de Ster, van Marinus en Daatje kuiper, waor we vur unne cent zoethout kochte en dropveters.
Druute was Kubke den Haoter, die d’n hele oorlogsted mit oranje op hè gelope.
Kobus van Kleef, Kobus Mulder , Toon de Mous, en niet te vergète Peuke en Grad de Snijer.
Peuke die al op aawere lèèfted, ene kir per jaor mooi uitgedost met de roeffelpot langs alle huize ging en met vasteaovend zong: "Gimme’ne cent daon gok wèr vurbij".
Welk durp hè zukke markaente figure in hun midden gehaed? Da wik mar zegge, da ha alleen Druute.
En nou praot ik nog gin ins over een Maatje Mulder, (de Maat) Gekke Bernard en Trienke Hansen, Trienke die nôst de pruttestanse schôl wônde.
Och, eggeluk hoef ik de oge nie ins dicht te doen, waent d’r is zoveul op te noeme over Druute, dak’r wel een boek over kaen schrijve.
Druute was ok Fraens de Smit, as die een perd oan’t beslaon was, konde da op d’n dijk ruike.
Nou vraogde oe eige natuurlijk af over welleke jaore prôtte nou eggeluk?
Ik praot nou over de aerremoeijege jaore dartig.
Da was unne tijd da de miste miense nog ginne nagel ha’n um de kont te krabbe.
M’n vaoder het me wellis verteld, da hij unne kir bij Toon de Mous kwaem en da die in ut keujeshok zaet mî de trekharmonika. Onze vat vroeg wa’tie aon het duun was?
Toon zin da’tie gin vrète vur het keuje ha en da’tie durrum mar muziek makte, zoda’t keuje toch nog een bietje schik zô hebbe.
Miense dè waes unne slechte ted in’t mooie Druute.
Ok vertelde m’n vaoder, da’tie unne kir mî Kobus Mulder zaet te praoate en da’zut toen over zunne zoon "de Maat" ha’n. ‘Thijs,’ zèè Kobus, "ik wou da’tie mar in een vet keuje veraenderde...".
Da wàre zukke slechte jaore, ik geleuf dèsse ze toen nog ginne gulden per dag verdiende.
M’n vaoder moes’ne kir de pacht betaole bij notaris Roes in Winsen, mar hij ha’t geld’r nie vur. Hij is toen nor de notaris gegaon en vroeg of’t goed waes da’tie betaolde aes de bigge ware afgeleverd. Mar’t mooie van’t verhaol is da’te zog nog gedekt moes wôrre.....
Mar in die’n slechte ted ware d’r toch ok wel mooie dinge.

Wa denkte van ut maennekoor Orpheus mè Piet Versloot?
Aes die vur’t koor ston, dan ha niemand ’t lef um mè mekaor te praote, neej dan wierd’r gezonge,... en hoe.
Aes keind ging ik dan wellis lustere aes ze daen in ‘t zaoaltje vaen Busser ginge rippetere. Dan zaat ik te kijke nâr de gekke gezichte, die sommige tenore trokke um dur uit te krijge wa Piet Versloot eiste.

Druute,... daen denk ik aon de Horst, de Hoge straot en de Katteburrug, mar ok aon ‘t kesteel, nou ja kesteel: dur hèt vruuger een kesteel gestaon. Da wee’k heel zeker, waent ik ben d’r eiges gebore. Ze nuumde me zelfs de Zwarte Ruud van t`kesteel.
Ak zo zit te denke, daen kumt’r vaen alles wer nâr bove. Dan zie’k d’n Heuvel vur me en het Fiepke d’n kolenboer; d’n bult Tontje Verkuil mit d’n hond onder de petroliekaer. Mar ok het Huchtje mit ‘t tabakswinkeltje vaen d’n Bies, waor ik as keind stiekum mit m’n nèèf, d’n Rooie Ruud tien siegrêrette kocht vur ‘n dubbelje.

Ja, ut waer unne aermmoejege têd, mar toch ok wel unne mooie têd. We lusterde daen naor de radio, bv. naor Holland/België en Haen Hollander deej daen ‘t verslag. D’n Bonte Deinsdagaovundtrein en De Klok Heit Nege, dan zaete we mi z`n alle in ‘t donker aechter de grote potkaechel gespanne te lustere.
Mar nou begin ik ‘n bietje te zwamme, da hè niks mè Druute te make, waent me’n bietje geluk konne ze dâ ok in Aofere, Pufluk en Boveneind ontvange.

Druute.... meer daen fertig jaor ze’k t’r ael weg, en âk t’r af en toe nog us kom, vein ik nie mer wâk t’r achter heb gelaote.
‘t Huchtje, de Singel, de Jodendam en de Kamersebogert niks is t’r mer van trug te zien.
Peuke en Grad de Snijer, Kubke den Haoter en al die aender ze zijn’r nie mer. En ik wit zeker dâ zûkke miense d’r ok nooit mer zu’n komme, waent ze ware uniek.